Marifetli birçok arkadaşımız çeşitli online dükkanlardan ve özellikle Instagram’dan satış yapma yolunu deniyor. Bunu yaparken dikkat etmek gereken bazı şeyler var. Bu konuda biz de sizi bilgilendirebilmek için sürekli araştırma yapıyoruz ancak tam olarak kesin bilgiyi vermekte zorlanıyoruz. Çünkü farklı farklı şeyler okuduk. Bununla beraber, bazı marifetli arkadaşlarımız, bizimle kendi deneyimlerini paylaştılar. Biz de ilk ağızdan, evden satışta vergiden muaf mıyız, evden satışta kapıda ödeme, evde kendi ürettiğimiz şeyleri satmak yasal mıdır, nasıl yasal satış yapılır konusunda şöyle bir derleme yaptık.
Arkadaşımızın deneyimini onun ağzından yazalım:
“3 sene önce vergi dairesine gittim. Internet üzerinden satış yapıyorum, el emeklerimi, evde kendi ürettiğim şeyleri satıyorum, kapıda ödeme de yapmak istiyorum dedim. Bana bir dilekçe verdiler, ben de doldurdum, teslim ettim. 15 gün içinde eve gelip baktılar, kontrol ettiler. Ardından dilekçe onaylandı. Aldığım kağıtla yasal bir biçimde el emeklerimi satabiliyorum. Benim gönderdiğim her kargoya bakıyorlar, kontrol ediyorlar, içinde gerçekten el emeği ürünler olduğunu görüyorlar. Bu iznin yenilenmesi için de yine bu kağıda bakıyorlar. 1 sene içinde ne kadar gönderim yaptığınızı, ne kadar para kazandığınızı takip ediyorlar.”
Gördüğünüz gibi, bir fabrika üretimi olmadan, atölye kurmadan, makineler ile üretim yapmadan, dükkan açmadan, insan çalıştırmadan kendi emeklerinizle ürettiğiniz kadar çalışmayı satabilmek için vergiden muaf olmanın ve kağıda ödeme yaptırabilme hakkını kazanmanın yolu, vergi dairesine gidip durumu anlatmak ve ilgili dilekçeyi doldurmak. Vergiden muaf kağıdınızı alınca daha rahat ve huzurlu satış yapabilirsiniz diye düşünüyoruz. Bununla beraber, şu noktada işler biraz karışıyor: İzinli standlarda, kermeslerde ya da çevrenizde kısıtlı oranda elden satış yapmak anladığımız kadarıyla vergilendirilmiyor ancak internetten üstelik de düzenli bir şekilde satış yapmaya giriştiğinizde aslında sizin de bir satış alanınız olmuş oluyor ve bu da vergi gerekliliği doğuruyor. Aslında bir fatura kesebilmeniz, kazancınızın vergisini verebilmeniz gerekiyor. En güvenli sonucun bu olduğunu söyleyebiliriz.
Başka marifetli ve bu konuda deneyimli arkadaşlarımızın da şu şu şekilde katkıları oldu bu konuya:
Paylaşımımızın altına yorum yazmış olan bir mali müşavir arkadaşımız olmuş ve şu bilgileri aktarmış:
Emekli ve evde elişleri yapan annem için vergi muafiyet yazısı aldım. Kendisi postaneye her ürün teslim edişinde irsaliye yerine fotokopi olarak o belgeden koyar. Ve parası PTT hesabına yatar. Sadece evde elişi yaptığınız sürece bu muafiyetten faydalanırsınız. İsteğe bağlı sigortanızı da ödersiniz. Zaten sigortanızı bu işi yapmasanız da ödersiniz. Ama mesela ip alıp satarsanız muaf olamazsınız. O zaman şirket açmanız gerekir. Belli rakamların üzerine çıkmanız çok mümkün değil zaten. Onun için belli sınırları da aşamazsınız. Aşarsanız bu yanınızda birini çalıştırdığınızı gösterir, tespit edip yakalanırsanız geriye dönük cezai işlem uygulanır. Velhasıl kelam evde battaniye örerken muafiyet sınırı aşmanız mümkün değil. Kendinizi parçalasanız zaten ayda en fazla 600-700₺ kazanabilirsiniz.
Teknik olarak baktığımızda şu maddeyi görüyoruz:
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 156. maddesinde, internet üzerinden satışta, internet sitesi işyeri olarak değerlendiriliyor.
Madde şunu söylüyor:
“Evlerde kullanılan dikiş, nakış, mutfak robotu, ütü ve benzeri makine ve aletler hariç olmak üzere, muharrik kuvvet kullanmamak ve dışarıdan işçi almamak şartıyla; oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma mamulleri, kırpıntı deriden üretilen mamuller, örgü, dantel, her nevi nakış işleri ve turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme, tığ örgü işleri, ip ve urganları, tarhana, erişte, mantı gibi ürünleri iş yeri açmaksızın satanlar. Bu ürünlerin, pazar takibi suretiyle satılması ile ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri dolayısıyla gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olanların düzenledikleri hariç olmak üzere; düzenlenen kermes, festival, panayır ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geçici olarak belirlenen yerlerde satılması muaflıktan faydalanmaya engel değildir.”
Sonuç olarak, bu satışların ticari faaliyet olarak değerlendirildiğini, bunun kazancının da gerçek usulde vergilendirilmesi gerektiğini, vergi mükellefi olarak satış yapmak zorunluluğu olduğunu görüyoruz.
Şu durumda size tavsiyemiz, bir mali müşavire başvurmanız olabilir. Biliyoruz, “kazancım ne ki vergisini ödeyebileyim, mali müşavire para vereyim” diyeceksiniz. Ama gördüğümüz bu; sıkıntı yaşamamak için yapmak gereken de faturalı satış yapmak olarak görünüyor.